miss Nolitax



X: Αν ο κόσμος γύρω μου δεν είναι καλά, δε μπορώ και γω να νιώθω καλά.
Μ: Αν δε νιώθω εγώ καλά, δεν μπορεί και ο κόσμος γύρω μου να είναι καλά.


Hans Bellmer (German, 1902-1975)


"FORTELLERORKESTERET" ("The Telling Orchestra")



"FORTELLERORKESTERET" ("The Telling Orchestra") is a "live" room-installation that can be described in many ways:
An audio-visual composition where rusty mechanics meets new technology on the backside of
a "video-shadow-theatre" on Greenland. A machine, a polyphonic instrument, or  a whole orchestra with many
voices and tunes,mutating shapes and interwoven stories. An electro-mechanical construction that
functions as an audio-visual "animation-machine"or a mechanical figure-theatre machinery, where images, sculptures,
sound and video is deeply integrated into each other to form an audio-visual-spatial composition.

By use of  computer controlled motors and robotics the primitive wooden construction of old weather-beaten planks has become
an automatized sculpture-machine with the ability to in a second, totally transform the space in radical ways.

"That corpse you planted last year in your garden, has it began to sprout,
will it bloom this YEAR?"

"The Telling Orchestra" has gone through a constant development for almost three years and has become
a very advanced and complex construction. The original concept and choice of materials originate from
a journey to Greenland in 2003. As the process went on the different medias that interplay started to generate images
and stories on their own - as if the construction itself was hinting to what it was capable of expressing.
The installation has now become a true Telling Orchestra that can create extensive visual tales, mechanical ballets,
mirror- and shadow plays.It can produce pure abstractions as well as concrete literary stories,
psychological relations among motorized fragments of bones.
Religious visions from the roadside, shipwrecks and machine romance, … never ending.

"The Telling Orchestra" was made by: Asle Nilsen, Lisbeth J. Bodd, Håkon Lindbäck,
Piotr Pajchel, Christian Blom and Rune Madsen.
Thanks to: Trond Lossius, HC. Gilje.

2004: Lofoten, Norway, as a part of Stamsund International Theatre Festival.
2005: Tou Scene, Stavanger, Norway.
2006: Kunsthaus Graz, Graz, Austria, as a part of the festival Steiricher Herbst.
2007: Kunstnernes Hus, Oslo (together with another Verdensteatret-installation entitled the louder room)
2008: NAMOC, The National Art Museum of China, Beijing, as a part of the exhibition Synthetic Times.
2008: DORA, Trondheim, Norway.
    2010: Guangdong Art Museum, Guangzhou, China. (together with a new Verdensteatret-installation that will premiere here) 2011: New York City.


The main construction consists of old weather-beaten planks.
Inside the exhibition-room you meet a primitive but complex wooden construction of old weather-beaten
planks withseveral plateaus in different heights and depths where seemingly incompatible materials
and technologies are linked together. Each figure has its own "voice" and a repertoire of movements and sounds.


The objects or figures vary over a scale from geometrical abstraction to figurative naturalism.
The choice of material is anarchistic and chosen by coincidence.
The material has always its own story to tell within itself.
This also changes according to the relation it a part of.

The installation also functions as a shadow-play where the spectators can walk from one side to the other.
On one side (the one we call the backside) you can follow everything as a pure shadow play on the screen.
(The screen works both ways). And on the other side the spectator is on the same side as the objects/figures
(what would normally be the hidden side of a shadow theatre).On this side (which we consider as the front)
the spectator can follow the actions of the objects/figures and also see all the shadows and videos on this side.

.....shadow play...

By starting to use shadows as a tool for telling stories an make images one immediately set a whole passenger-train of clichés
and grotesque islets in motion before ones inner eye. In a long chain the Death comes in all kinds of shapes, from the European
middle ages with its living skeletons in a "dance macabre", dragging people down in their holes and graves.

-Heavy gloomy phantom-shadows of "doppelg˛ngere", hunch-backs, demons and nameless
mutants flashes by in thelit train wagons.In other wagons we see the slim elegant
islets from Indonesia with their long pointed noses and slanting eyes,
with fantasticperforation-patternsall over their bodies,
making them light as feathers and thin as smoke. 
All this night-train wagons, rolling through the earth-shadow
up through history are full of these strange black flat shapes.

...combination of shadows and use of video as lines and spheres of light....

..shadows from some of the moving objects/figures..


We have developed different types of motors and robots to move the objects.
These consists of small, silent dc-motors, power transformations and small micro-processors.
The motors shuffle the objects back and forth, rotate them and move them vertically.
The motion is controlled by a self-develloped software that reads a kind of text-based score; 
a score for a "software-concertmeister".


We try to get a more organic, manual tool out of the video. We try to transform the somewhat synthetic impression
from the square screen into a more direct manipulative tool. To manage this we use different bendable mirrors.
The photos here show examples of these manipulations through a bendable mirror controlled by 4 tiny motors on the
backside that is programmed to push or draw each corner of the mirror. This makes it possible to bend the images into seemingly
three-dimensional light-figures with the image intact at the same time. It is as if one can see both sides of the image at the same time.
It can be manipulated from focused image to betrenched out throughout the room or be become a little abstract knot of light.
Even tiny motions of the mirror gives an enormous effect,so its hard to control 100%.
But this manipulation is also very interesting when it behaves unpredictable.
It becomes an inscrutable organic image which is hard to detect how arises.


Riten (1969)

A judge in an unnamed country interviews three actors, together and singly, provoking them while investigating a pornographic performance for which they may face a fine. Their relationships are complicated: Sebastian, volatile, a heavy drinker, in debt, guilty of killing his former partner, is having an affair with that man's wife. She is Thea, high strung, prone to fits, and seemingly fragile, currently married to Sebastian's new partner, Hans. Hans is the troupe leader, wealthy, self-contained, growing tired. The judge plays on the trio's insecurities, but when they finally, in a private session with him, perform the masque called The Rite, they may have their revenge Written by
While on tour in a European country, the actors Hans Winkelmann, his wife Thea and his best friend Sebastian Fisher are charged of obscenities and sent to court. While interviewing the trio individually in his office, Judge Dr. Abrahamson challenges and discloses the feelings and troubles of the unstable personality of each one of them: Sebastian is an aggressive man with drinking problem and lover of Thea; Hans is a controlled wealthy man and leader of the company; and Thea is a fragile and vulnerable woman with mental disturbance. The judge pushes the emotions of the dysfunctional troup to the edge and they propose a private exhibition of their play The Rite for his evaluation where the judge finds more than eroticism and obscenities. Written by Claudio Carvalho, Rio de Janeiro, Brazil

Ingmar Bergman on theatre - Interview [4/6]






'''Ήµουν πεπεισµένος και εξακολουθώ να είµαι – ότι µπορεί  κανείς να φθάσει στην ολοκλήρωση, όχι µέσω της θρησκείας, ούτε µέσω των συγκινήσεων ή της παράδοσης, αλλά µέσω των επιστηµών. Μέσω του επιστηµονικού τρόπου σκέψης.''

Γιάννης Ξενάκης -πρωτοπόρος του διεπιστηµονικού/διαγνωσιακού λόγου
(από συνοµιλία µε τον Μπάλιντ Άντρας Βάργκα, 1980,βλ. σχετική έκδοση Ποταµός 2004)

Τον Μάιο του 1993 ο Γιάννης Ξενάκης έλαµπε σε µια κλειστή και εξαιρετικά υψηλού επιπέδου διήµερη επιστηµονική συνάντηση που πραγµατοποιήθηκε στους Δελφούς, στο κτήριο του Ευρωπαϊκού Πολιτιστικού Κέντρου Δελφών (έργο, ως γνωστόν, των αρχιτεκτόνων Αντώνη Κιτσίκη και Αντώνη Λαµπάκη), µε θέµα τον διάλογο αφενός ανάµεσα στις επιστήµες και αφετέρου ανάµεσα στην Επιστήµη και στην Τέχνη. Τη συνάντηση οργάνωσε η (τότε) Διεύθυνση Πολιτιστικής Κίνησης του Υπουργείου Πολιτισµού σε συνεργασία µε το Ευρωπαϊκό Πολιτιστικό Κέντρο Δελφών και το Κέντρο Σύγχρονης Μουσικής Έρευνας (το οποίο, ως γνωστόν, είχε ιδρύσει ο Ξενάκης το 1979). Στη συνάντηση αυτή τον Ξενάκη, ύστερα από πρότασή του, πλαισίωσαν σηµαντικές προσωπικότητες του σύγχρονου ελληνικού πολιτισµού: ο τότε πρύτανις του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου, καθηγητής Νίκος Μαρκάτος, οι καθηγητές του ΕΜΠ Μανόλης Πρωτονοτάριος (καθηγητής Υπολογιστών) και  Αλέξης Μπακόπουλος (καθηγητής Μαθηµατικών), ο συγγραφέας και καθηγητής Νευροψυχολογίας του Πανεπιστηµίου Αθηνών Γιώργος Χειµωνάς, ο αρχιτέκτων και µουσικολόγος Γιάννης Παπαϊωάννου, ο συνθέτης και µουσικοπαιδαγωγός Στέφανος Βασιλειάδης. Είχαν επίσης προσκληθεί ο τότε πρόεδρος του Τµήµατος Φιλολογίας του Πανεπιστηµίου Αθηνών, καθηγητής Γλωσσολογίας Γιώργος Μπαµπινιώτης και ο καθηγητής Μαθηµατικών του Πανεπιστηµίου Αθηνών Νικίας Σταυρουλάκης, οι οποίοι όµως δεν κατόρθωσαν τελικά να έλθουν στους Δελφούς. Η συνάντηση αυτή ήταν µια εξαιρετική ευκαιρία να ζήσουµε για λίγο και σχεδόν ιδιωτικά µε τον Ξενάκη και να τον ακούσουµε να εξοµολογείται εκ βαθέων, συχνά να απευθύνεται στον εαυτό του, εκθέτοντας απόψεις, αµφισβητήσεις, επιφυλάξεις, σκεπτικισµό επάνω στα ζητήµατα που συντάσσουν ό,τι ονοµάζουµε διεπιστηµονικό ή (κατά Ξενάκη) διαγνωσιακό λόγο. Υποδεχθήκαµε τον Ξενάκη και τους λοιπούς προσκεκληµένους µέσα στο εντυπωσιακό, επιβλητικό τοπίο των Δελφών το απόγευµα της Πέµπτης, 6 Μαΐου 1993, και εγκατασταθήκαµε όλοι στον ξενώνα του Ευρωπαϊκού Πολιτιστικού Κέντρου.
Την εποµένη το πρωί, στη βιβλιοθήκη του Κέντρου, άρχισαν µε εντατικό ρυθµό οι εργασίες της συνάντησης, που διήρκεσαν όλη την ηµέρα (µε ένα µικρό διάλειµµα για ένα ελαφρύ γεύµα) και συνεχίσθηκαν µε τον ίδιο ρυθµό και το Σάββατο, 8 Μαΐου. Διατυπώθηκαν εξαιρετικά ενδιαφέρουσες, συγκλίνουσες και αποκλίνουσες απόψεις για τη διαλεκτική σχέση µεταξύ των επιστηµών και µεταξύ της Επιστήµης και της Τέχνης, σε επίπεδο γνωστικού πεδίου και σε επίπεδο ορολογίας. Ο αποκαλυπτικός και πολυσήµαντος λόγος του Ξενάκη διασταυρώθηκε µε τις εξειδικευµένες και τεκµηριωµένες τοποθετήσεις των ισάξιων συνοµιλητών του µέσα σε κλίµα κυρίως διαφωνιών, οι οποίες εν τέλει κατέληξαν σε µια συµπερασµατική συµφωνία για µια δυνάµει και αναγκαία επικοινωνία των επιστηµών και των τεχνών, αν και δεν έπαψε να υφέρπει ένας σκεπτικισµός σχετικά µε την «ειλικρίνεια» της επικοινωνίας ή µε τη «βούληση» περί επικοινωνίας, όχι τόσο από την πλευρά των επιστηµών και των τεχνών ως πεδίων γνώσεων και αισθητικής, όσο από την πλευρά των επιστηµόνων και των δηµιουργών ως φορέων και παραγωγών γνώσεων και αισθητικής. Ιδιαίτερη έµφαση δόθηκε στο ζήτηµα της µοναξιάς του επιστήµονα και του καλλιτέχνη δηµιουργού, τόσο στη διάσταση της µόνωσης όσο και στη διάσταση της µοναδικότητας, όπως και στο ζήτηµα της λεγόµενης λευκής σελίδας µε την έννοια της έναρξης της δηµιουργίας αλλά και της έρευνας-προεργασίας, και στην τελευταία αυτή περίπτωση η συζήτηση προχώρησε µέχρι τη Μεγάλη Έκρηξη (Big Bang), τις Μαύρες Τρύπες και τη δηµιουργία του Σύµπαντος. Σε συνάρτηση µε τη λευκή σελίδα αναπτύχθηκε η δυναµική έννοια της µηδενικής µορφής όπως ισχύει στα µαθηµατικά µε τον απαραίτητο αριθµό µηδέν (0), στη µουσική µε τις ενσωµατωµένες στο έργο παύσεις, ή στη λογοτεχνική γλώσσα (στον δηµιουργικό λόγο) µε την πλήρη σηµασιών σιωπή ως οργανικό στοιχείο παραπληρωµατικό της γραφής. Εξάλλου, ιδιαίτερη και άκρως εξειδικευµένη συζήτηση έγινε επάνω σε δύο ενδιαφέροντα ζητήµατα ορολογίας: Το ένα ζήτηµα αφορούσε την έννοια του διεπιστηµονικού ή διαγνωσιακού λόγου σε σχέση και µε το σηµασιολογικό αντίστοιχο των διεθνών όρων interdisciplinary, transdisciplinary και  multidisciplinary, ενώ µε αφορµή τον τελευταίο όρο (multidisciplinary) συζητήθηκε και το θέµα των generalists µε την έννοια των «συντονιστών» µεταξύ επιστηµών ή/και τεχνών, σε αντιβολή προς την εξειδίκευση της επιστηµονικής ή της εν γένει πολιτισµικής γνώσης. Το άλλο ζήτηµα αφορούσε την αντίστιξη ανάµεσα στους όρους métamusique (σε µια επιγραµµατική διατύπωση: χρήση παντός είδους ήχων ως υλικού σε οργανωµένα µουσικά έργα) και µεταγλωσσικότητα (métalanguage, σε µια επιγραµµατική διατύπωση: χρήση γλωσσικών στοιχείων και φαινοµένων ως υλικού σε οργανωµένα λογοτεχνικά έργα). Το τελευταίο αυτό ζήτηµα αναπτύχθηκε σε έναν σχεδόν διάλογο αποκαλυπτικό, εξοµολογητικό και ιδιαιτέρως υψηλού επιπέδου ανάµεσα στον Γιάννη Ξενάκη και στον Γιώργο Χειµωνά, καθώς τα έργα τους ανταποκρίνονται απολύτως και αντιστοίχως σ’ αυτούς τους δύο όρους. Οι συζητήσεις πάντως, σ’ αυτό το πλαίσιο αλλά και µε παράπλευρες προεκτάσεις, συνεχίζονταν µε αµείωτη ένταση και µε αµείωτο ενδιαφέρον και κατά τη διάρκεια των δείπνων, καθώς και κατά τη διάρκεια των διαλειµµάτων για καφέ, όπως και κατά την επίσκεψη στον αρχαιολογικό χώρο των Δελφών νωρίς το πρωί του Σαββάτου. Στο πλαίσιο των εργασιών της συνάντησης και τις δύο ηµέρες είχαµε την ευκαιρία να ακούσουµε παλαιότερη και περισσότερο πρόσφατη µουσική του Ξενάκη, καθώς και  έργα συγχρόνων ελλήνων συνθετών που συνδέονται µε το Κέντρο Σύγχρονης Μουσικής Έρευνας (Δηµήτρης Καµαρωτός, Οµήρου Ιλιάς Χ [Έκτορος αναίρεσις] / Δώδεκα Μουσικές Πράξεις, και επίσης έξι έργα από τα εργαστήρια του Κέντρου Σύγχρονης Μουσικής Έρευνας, εκ των οποίων τρία έργα προερχόµενα από το Εργαστήριο Πολυαγωγίας: Δηµήτρης Καραγεώργος, Διακυµάνσεις, Τάκης Βελιανίτης, Πιθοιγία, Κώστας Μαντζώρος, Νυχτερινό II, και τρία έργα προερχόµενα από το Εργαστήριο Μουσικής Πληροφορικής: Κατερίνα Τζεδάκη, Aurora Australis, Γιώργος Φιλιππής, Sea Shell, Τίτη Αδάµ, KER). Οι εργασίες της συνάντησης ολοκληρώθηκαν µε την ανάγνωση αποσπασµάτων από το βιβλίο του Γιώργου Χειµωνά Ο Εχθρός του Ποιητή, συγκεκριµένα από τις σελίδες που αναφέρονται στον θάνατο του Σαρπηδόνα (διάβασε ο ίδιος ο Γ. Χειµωνάς). Η ανάγνωση του λογοτεχνικού κειµένου λειτούργησε ως αντίστιξη προς τον «λόγο» της µουσικής. Τελικά η κυρίαρχη συµµετοχή του Ξενάκη στη συνάντηση υπήρξε για όλους καταλυτική σε ό,τι αφορά τον προβληµατισµό για την αντιµετώπιση αυτού του µείζονος θέµατος που είναι η επικοινωνία µεταξύ επιστηµών και τεχνών, δηλαδή εν τέλει η επικοινωνία µεταξύ δηµιουργών, αλλά και σε ό,τι αφορά τον προσωπικό/ υποκειµενικό στοχασµό επάνω στο καίριο θέµα των δηµιουργικών δυνατοτήτων και ορίων του ανθρωπίνου πνεύµατος. Νωρίς το πρωί την Κυριακή, 9 Μαΐου ο Γιάννης Ξενάκης αναχώρησε για την Αθήνα, για να πάρει το αεροπλάνο της επιστροφής στη Γαλλία. Στην εξώπορτα του Ευρωπαϊκού Πολιτιστικού Κέντρου Δελφών ο Γιώργος Χεµωνάς, κρατώντας ένα µικρό φορητό ραδιόφωνο, κατευόδωσε τον Ξενάκη µε Μπαχ από το Τρίτο Πρόγραµµα.

Σηµείωση: Το 1993 η Άλκηστις Σουλογιάννη ήταν η Διευθύντρια Πολιτιστικής Κίνησης του Υπουργείου Πολιτισµού. Η Διεύθυνση Πολιτιστικής Κίνησης έχει καταργηθεί µε τον ισχύοντα σήµερα Οργανισµό του Υπουργείου Πολιτισµού (2003), οι δε αρµοδιότητές της έχουν περιέλθει κατά περίπτωση αφενός στη Διεύθυνση Γραµµάτων και αφετέρου στη Διεύθυνση Πολιτιστικών Δράσεων του Υπουργείου Πολιτισµού.                                 


Ας δούμε το επιχείρημα του Ludwig Wittgenstein που είναι αφοπλιστικά απλό: “Κανένας τρόπος δράσης δεν μπορεί να προσδιοριστεί από έναν κανόνα, γιατί κάθε τρόπος δράσης μπορεί να φτιαχτεί έτσι ώστε να συμφωνεί μ’ αυτόν τον κανόνα … [κι άρα τότε] μπορεί επίσης να φτιαχτεί έτσι ώστε και να τον αντικρούει” (Investigations, §201). Επομένως, συμπεραίνει ο Wittgenstein....